'Mindful zijn is met open hart en heldere geest de onvermijdelijke
veranderlijkheid van ons leven tegemoet treden'
 

Spirituele Ontwikkeling is simpel, maar niet makkelijk

 

 

Onvermijdelijk komen we in ons leven terecht in lijnen van ontwikkeling. Tot onze volwassenheid gaat dat min of meer vanzelf, daarna vraagt ontwikkeling de nodige inspanning. We kennen verschillende gebieden van ontwikkeling zoals emotioneel, intellectueel, relationeel sociaal, professioneel, maatschappelijk, en ook spiritueel. Deze laatste is waarschijnlijk de meest weerbarstige.Dat komt niet alleen door ‘valse profeten’ – spirituele leraren die niet praktiseren wat ze prediken (zoals gebrek aan integriteit en misbruik), of te weinig kennis en ervaring hebben – maar vooral ook door onze eigen onwetendheid.

’In het land van de blinden is eenoog koning’ is een bekende zegswijze die goed aangeeft waar de schoen wringt. We zijn allen bij aanvang van ons spirituele pad per definitie blind. Naast ons gezond verstand en intuïtie, en mogelijk enige kennis, hebben we weinig mogelijkheden om onderscheid te kunnen maken tussen authentieke leringen en beoefeningen, en new-age en andere beperkte richtingen. Deze twee – onwetendheid en beperkt zicht – zijn een voedingsbodem voor problemen in onze spirituele ontwikkeling. Het is makkelijk de parallel te zien met onze vroege jeugd – aan het begin van onze spirituele ontwikkeling als volwassenen zijn we net zo afhankelijk en kwetsbaar als we waren als kind.

We ervaren een sterke overlevingsdrang, toen – denk aan de piramide van Maslow met de eerste fasen van lichamelijke behoeften, en veiligheid en geborgenheid – maar ook nu, bij de hogere behoeften aan zelfactualisatie en –transcendentie. Deze diepe behoefte aan zingeving doet ons op zoek gaan naar bevrediging, naar antwoorden op onze levensvragen.

 

Blind vertrouwen is geen optie

Zoals in een groot deel van ons leven hebben we anderen nodig om antwoorden te vinden, om ons mee te verstaan.  Deze creatieve ruimte van inzichtvorming wordt echter al te makkelijk door anderen benut, niet om ons te helpen onze eigen antwoorden te vinden, maar om hun eigen, vaak beperkte, ideeën te promoten – de onvermijdelijke tragedie van onze jeugd. Beperkt om dat deze ideeën en instructies niet leiden tot onze bevrijding, tot een zich verruimend perspectief.

Door onze inherente afhankelijkheid en onwetendheid is deze invloed niet te voorkomen, we hebben immers nood aan richting en inspiratie om onze weg te gaan – net als vroeger. Maar het is wel zaak om in deze kwetsbare Fase te voorkomen dat we onnodige omwegen maken of vast komen te zitten in een beperkend perspectief. En dat kunnen we nu wel vermijden. Blind vertrouwen is echter geen optie, we moeten van meet af aan alert aanwezig zijn.

Wat helpt om dit te voorkomen, en effectief onderscheid te kunnen maken tussen beperkende en verruimende perspectieven, is een adequate kennis van het hele pad van bewustzijn – of spirituele ontwikkeling. De paradox hier is dat aangezien wij het pad nog niet kennen, we ook voor dit Zicht afhankelijk zijn van anderen om ons dit te tonen. Met alle risico van dien. Er is echter uit de bestaande kennis in authentieke contemplatieve tradities en de westerse ontwikkelingspsychologie wel voldoende informatie te vinden om een redelijk betrouwbaar zicht te krijgen op het Pad.

 

Wel simpel, niet makkelijk

Deze stelling betekent dat als je snapt hoe het mechanisme van bewustzijn ontwikkeling werkt en je de theorie en bijpassende technieken kent en toepast het redelijk simpel is. Het is geen hogere wiskunde, hoewel intellectueel wel uitdagend, maar een mengeling van vertrouwen, gezond verstand, intuïtie en resonantie met je essentie. Wat echter helemaal niet zo makkelijk blijkt voor de meesten van ons, zeg maar moeilijk, is de praktijk van het spirituele pad. En zonder deze praktijk is er geen spiritueel pad of bewustzijn ontwikkeling.

Het vergt vooral, waar we in onze jeugd ook vaak problemen mee hadden, discipline en doorzettingsvermogen. Vaak wordt dit verward met wilskracht (zoals ook bij verslaving verondersteld wordt dat je zonder dat er nooit vanaf komt) terwijl het vooral de combinatie van verlangen, inzicht en motivatie is. Verlangen naar bevrijding, inzicht in het Pad (theorie en praktijk) en motivatie of enthousiasme dat daaruit voortkomt.

 

Structuur en richting

Zelf ben ik inmiddels 40 jaar actief met (mijn) bewustzijn ontwikkeling, heb drie spirituele leraren gehad, diverse opleidingen en studies voltooid en al die jaren beoefend, van meditatie tot Dzogchen (non-dualisme in het Tibetaans-Boeddhisme). In de afgelopen 3 decennia heb ik met vele honderden mensen individueel of in groepsverband gewerkt aan het faciliteren van hun bewustzijn ontwikkeling.

Al deze ervaring en kennis heb ik samengebracht in het model van de 4 Fasen van Bewustzijn Ontwikkeling. Het doel van dit model is om een realistische leidraad te bieden voor het kunnen vaststellen waar je bent in je eigen ontwikkeling, en wat je kunt doen je om verder te ontwikkelen. Dit overzicht helpt ook om te kijken wie je wanneer nodig hebt, en waarvoor, voor de volgende stap.

 

Lezingen, jaartraining en boek

In het najaar, startend op 16 september geef ik de Lezingenserie Verlicht Je Leven over de  4 Fasen van Bewustzijn Ontwikkeling. Aansluitend daarop start op 13 januari start de Jaartraining Verlicht Je LevenInmiddels ben ik halverwege met het bijhorende boek ‘Verlicht Je Leven – Theorie en Praktijk van de 4 Fasen van Bewustzijn Ontwikkeling’ (werktitel) wat naar verwachting in het voorjaar 2019 zal verschijnen.

Categorie: