'Wat er ook gebeurt, zie het onder ogen, omarm het, en rust in wat er is'
 

Blogs

Geloven is niet vrijblijvend, de aannames die we leven produceren onvermijdelijk resultaten, in onszelf en onze omgeving. Het is zinvol om ons perspectief op ‘geloven’ te verbreden. Geloven heeft al heel lang een sterke religieuze connotatie, maar het lijkt mij evident dat alle overtuigingen die wij hebben een vorm van geloof zijn, of die nu natuurwetenschappelijk, religieus, seculier of psychologisch zijn.
In mijn leven zijn studeren, reflectie en beoefening een rode draad geworden. Begin twintig vertrok ik naar mijn eerste spirituele leraar Shree Rajneesh in India. Waarom eigenlijk? Ik had tot dan jarenlang alleen maar leraren gehad, vanaf de kleuterschool tot de Kunstacademie waar ik toen op zat. Al veel langer ervoer ik onvrede met de stand van zaken, de consensusrealiteit, zoals die mij juist door al die mensen voorgehouden was.
We kennen allemaal wel de ervaring dat we vast zitten, niet verder komen en dat het lijkt of onze ontwikkeling stagneert. Het begrip ‘ontwikkeling’ is tegenwoordig populair – denk maar aan de ruime aandacht voor opvoeding, levenslang leren en bijscholing in organisaties. Dankzij deze populariteit is het een containerbegrip met vele betekenissen geworden waardoor een heldere, eenduidige betekenis en toepassing vaak ver te zoeken zijn.
Vanaf onze geboorte is er de noodzaak zin te ervaren. Het is een existentiële noodzaak, ze is in tegenstelling tot wat menigeen hoopt, niet vrijblijvend. Een leven zonder ervaren zin is moeilijk vol te houden, ongeacht onze wilskracht of waardering van anderen. Zin is een mix van ontvangen, geven en ontdekken - hier een praktische uitleg.
"Opmerkelijk hoe weinig aandacht we geven aan het bewust trainen van onze geest, en hoeveel we worstelen met de gevolgen daarvan." Deze observatie bevat drie essentiële punten die van belang zijn om ons te bevrijden van contraproductieve gewoonten van denken en doen.
Reflecteren wordt mogelijk door gewaarzijn: gewaar ben je > reflecteren doe je. We zien dat gewaarzijn, hoewel van nature aanwezig, training nodig heeft om een instrument voor bewustzijnsontwikkeling te worden. We kijken hier dieper naar de betekenis, functie en toepassing van de activiteit van reflecteren.
Kwaliteit van leven is erg belangrijk. We zien die term - kwaliteit van leven - momenteel vaak langskomen, vooral als die kwaliteit door ziekte, ouderdom of andere omstandigheden aan erosie onderhevig is. Opvallend daarbij is dat het begrip ‘kwaliteit van leven‘ zich nauwelijks laat definiëren, laat staan kwantificeren. Toch heeft iedereen een soort maatstaf waarmee hij of zij die kwaliteit van eigen leven meet.
We zijn gewend om direct te reageren vanuit wat we ervaren. Maar pas als je je bewust bent dát je waarneemt, kun je door reflectie patronen in je gedrag en de resultaten daarvan gaan herkennen. Deze metapositie, zoals het in de gestaltpsychologie wordt genoemd, is vergelijkbaar met de basis van boeddhistische aandachtsmeditatie.
De vraag is bij ieder voornemen opnieuw hoe het toch komt dat we onze voornemens niet achterwege laten, of weten om te zetten in een realiteit. Zijn de voornemens of doelen die we stellen te hoog of zijn onze motivatie en wilskracht te laag? Lees en reflecteer.
Ik ga hier in op een veelvoorkomende vergissing, namelijk de niveau- of categorieverwarring. In de non-dualistische tradities wordt een onderscheid gemaakt tussen de absolute- en relatieve werkelijkheid. Ze zijn het conceptuele fundament van het gegeven dat er überhaupt spirituele ontwikkeling en bevrijding mogelijk is, ofwel de overstijgende een wording van twee perspectieven.