Expert in Aandacht

Van meditatie word je niet Ontspannen en ook niet Gelukkig.

Dat wordt wel regelmatig gezegd, dat je van meditatie ontspannen en gelukkig wordt. Zeker is dat als dat zo zou zijn, er een grote vraag zou zijn naar meditatie. Dan zou het een booming business zijn. Bij mijn weten is dat nog niet het geval. Maar wat heb je er dan eigenlijk aan?

Waarom zou je eigenlijk gaan mediteren?
Leren mediteren kost behoorlijk wat tijd, en daarbij komt dan ook nog dat het dagelijks de nodige tijd kost om 'het' te doen. Je hebt het al druk genoeg, laat staan dat je dit er ook nog bij moet gaan doen! Ja, wel doen, juist omdat je het zo druk hebt. Huh? Mediteren ziet eruit als een werkwoord, nietwaar - ik mediteer, jij mediteert, wij mediteren. Maar dat is het eigenlijk nou net niet.

Mediteren is Zijn
Mediteren kent vele vormen en betekenissen. Een daarvan is het Tibetaanse shiné (Skt. Shamatha) wat innerlijke kalmte betekent. Mediteren is dan Kalm Verblijven of Rustig Zijn. Dus je mediteert om te Zijn. En Zijn is per definitie niet-doen. Ben je er nog? Mmmm. OK, maar waarom is het dan zo belangrijk om te Zijn? Ik ben er toch al?

Kwaliteit van Zijn
Het gaat om kwaliteit. Zoals er bij vele zaken verschil in kwaliteit is – denk maar aan kwaliteit van producten, diensten, maar ook van contact en intimiteit – is er ook verschil in kwaliteit van Zijn. Bij Zijn wordt kwaliteit uitgedrukt in de mate van aanwezigheid, van alertheid in het hier-en-nu. Wat je nodig hebt om aanwezig te zijn is gewaarzijn. Je bent dan alert aanwezig daar waar je bent, en niet afgeleid door gedachten, dagdromen of wat dan ook.

Gewaarzijn is geen ervaring
Op zich niks bijzonders hoor dat gewaarzijn, het is niets anders dan je zintuiglijke waarneming, dus wat zie je, hoor je, ruik je, proef je, voel je, maar ook wat denk je? Ja, maar dat is toch mijn ervaring? Nee, gewaarzijn is je vermogen om wat je ervaart waar te nemen. Zoals je in de bioscoop naar het scherm kijkt, zo kijk je dan naar alle indrukken en gedachten die in je geest langskomen. Zonder te denken dat jij dat bent.

Mediteren is Gewaar Zijn
Meditatie is je geest trainen om Kalm te Verblijven en je niet te verliezen in alles wat er langskomt aan ervaringen, gevoelens, emoties en gedachten. Door dat te trainen word je je bewust van de vrije ruimte die er altijd in je geest is, maar die je niet ziet omdat je er te dicht op zit – net zoals je ergens te dichtbij staat en een paar stappen achteruit gaat en ineens het geheel ziet en ziet wat het is. O, zit dat zo? Ja!

En hoe zit dat nu met meditatie en geluk?
O ja, mijn stelling in de titel dat je van mediteren niet gelukkig wordt - nou, die klopt niet helemaal, anders zou het een wel heel naargeestig stukje zijn geworden! Van mediteren op zich wordt je niet gelukkig, maar deze training van je geest, van je bewust gerichte aandacht, is wel de basis om je te bevrijden van je oude, beperkende gewoonten.

En daar word je wel gelukkiger van. Dus gewoon eens proberen!